à tôi, phấn khởi trước kết quả rực rỡ của bài giảng về văn nghị luận, tôi hào hứng sáng tác ngay một khẩu hiệu “dẹp điểm hai, bài điểm ba, xa điểm bốn, trốn điểm năm, căm điểm sáu, quý báu gì điểm bảy, quyết nhảy qua điểm tám, bám điểm chín, vịn điểm mười”. Đọc đi đọc lại, tôi phục tài tôi quá xá và tính đem lên lớp khoe với thằng Đại. Nhưng chợt nghĩ đến môn toán, tôi giật thót người và giấu biến ngay câu khẩu hiệu, không dám hó hé với ai, kể cả Bảy. Tụi nó mà biết được, bắt tôi thực hiện theo “sáng tác” của mình, chắc tôi chết. Điểm năm nó trốn tôi thì có chớ tôi sức mấy mà “trốn điểm năm”. Tìm mỏi con mắt không được chớ trốn tránh gì. Rồi tụi nó chơi cá bắt tôi “nhảy qua điểm tám”, chắc tôi té lọi cẳng.

Đại thường nói với tôi:

– Dạy văn với học toán, mày chỉ hoàn thành xuất sắc có một nhiệm vụ. Nhóm mày như vậy là chưa ngon!

Tôi cứng họng. Thằng quỷ, nó nói đâu có đó. Ở “đôi bạn” của nó, nhỏ Hiền tiến chậm nhưng chắc, đều các môn. Còn ở nhóm tôi thì sau khi giúp cho Bảy và Quang tiến, tôi ung dung “đứng lại” một mình.

Từ khi hết “bám đuôi” được Bảy, trong thâm tâm tôi cũng ao ước học giỏi môn toán như môn văn. Nhưng dự định là một chuyện còn thực hiện được dự định đó hay không lại là một chuyện hoàn toàn khác.

Ngay buổi học toán đầu tiên, tôi đã dội ngược.

Biết tôi mất căn bản, Bảy không giảng ngay vô chương trình lớp tám mà ôn lại chương trình lớp bảy.

Nó vẽ hai đường thẳng song song và một cát tuyến cắt ngang, rồi bắt đầu giảng về các cặp góc bằng nhau. Ôi, thôi thì đủ loại: nào là góc so le trong, góc so le ngoài, góc trong cùng phía, góc đồng vị… Tôi rối mù cả lên.

Năm ngoái tôi đã học bài này rồi. Nhưng lúc đó, góc nào muốn so le với góc nào thì mặc xác, trí óc tôi vẫn thảnh thơi như thường. Tôi chỉ việc ngồi nghĩ ngợi vẩn vơ và chờ “cóp-pi” thằng Bảy. Còn bây giờ, phải tự mình hiểu bài lấy đích thị là một cực hình.

Giảng xong, Bảy kiểm tra. Nó hỏi tôi:

– Hai góc này là hai góc gì?

– À … đó là hai góc so le …

– So le gì? Trong hay ngoài ?

Tôi ngần ngừ:

– À … à … ngoài!

Bảy lắc đầu:

– Sai rồi! Đây là hai góc so le trong, còn khi chúng nằm ngoài hai đường thẳng song song thì chúng là so le ngoài.

Bảy quay sang Quang:

– Hai góc này là hai góc gì ?

Quang nhanh nhảu:

– So le ngoài.

– Đúng rồi! Còn hai góc này ?

Quang hơi phân vân:

– Góc trong cùng phía hả mày ?

Bảy gật gù, khen:

– Ừ, khá lắm!

Nhà sinh vật chưa chắc đã thông minh hơn tôi nhưng nhờ nãy giờ nó chăm chú nghe nên trả lời trúng phóc. Điều đó khiến tôi ganh tị. Tôi giục Bảy:

– Mày giảng lại một lần nữa đi! Lúc nãy tao không để ý!

Bảy nguýt tôi:

– Học mà không để ý!

Nói vậy nhưng nó vẫn kiên trì giảng lại. Tôi giỏng tai nhướn mắt một cách chăm chỉ. Và lần này thì Bảy hỏi đâu, tôi đáp đó ngon lành:

– Gì đây ?

– So le trong.

– Gì đây ?

– Góc ngoài cùng phía.

– Gì đây ?

– Đồng vị.

Bảy tươi cười:

– Giỏi! Học vậy mới là học chớ

Phần 15

Tôi còn tươi tỉnh hơn Bảy. Chà, té ra học toán cũng không đến nỗi khó lắm, miễn là phải tập trung chú ý một chút! Nghĩ vậy, tôi quyết chứng minh cho thằng Bảy biết là sở dĩ trước nay tôi dòm bài nó bởi vì tôi không thèm học toán chớ không phải tôi không học nổi môn này.

Nhưng khi Bảy đi vào chứng minh trường hợp các góc bằng nhau thì quyết tâm của tôi coi bộ muốn lung lay. Hai đường thẳng song song với một đường cát tuyến đã là nhiều rồi, vậy mà nó còn vẽ thêm một đường thẳng thứ tư nữa, khiến mọi sự rối rắm hẳn lên. Lại còn “giả sử” này “giả sử” kia nữa. Phức tạp! Tôi vốn sợ những bài toán phải vẽ thêm rồi “giả sử”. Vẽ đúng những điều đề toán đã cho tôi vẽ còn chưa ra nữa là thêm với thắt.

Nghe Bảy chứng minh một hồi, tôi chép miệng, nói:

– Hai góc đồng vị đương nhiên là bằng nhau rồi, cần gì phải chứng minh cho mệt! Dòm vô là thấy bằng nhau liền hà!

Bảy trợn mắt:

– Đâu có được! Tất cả mọi định lý đều cần phải chứng minh. Chỉ có các tiên đề Ơ-clit mới khỏi phải chứng minh.

Tôi ngạc nhiên một cách thành thật:

– Sao vậy mày ?

– Bởi những tiên đề Ơ-clit đều dễ hiểu và hiển nhiên, được mọi người thừa nhận do đó không cần phải chứng minh. Ví dụ, qua một điểm ngoài một đường thẳng song song với đường thẳng đó mà thôi. Hoặc, qua hai điểm ta chỉ có thể vẽ được một đường thẳng. Những điều này đã học rồi mà mày quên.

Đúng là tôi đã quên phắt Ơ-clit. Nhưng Bảy thì không quên tôi. Nói xong, nó bắt tôi chứng minh lại sự bằng nhau của hai góc đồng vị.

Tôi cố nhớ lại phương pháp chứng minh Bảy đã giảng nhưng không tài nào nhớ được. Đúng là thoạt đầu nó có vẽ thêm một đường thẳng đi ngang qua giao điểm F, nhưng rồi sau đó thì sao ?

Tôi loay hoay một hồi rồi buông viết, tặc lưỡi:

– Thôi, khỏi cần chứng minh nữa!

Bảy kinh ngạc:

– Sao kỳ vậy?

– Tao thừa nhận sự bằng nhau của hai góc đồng vị là hiển nhiên, không thể chối cãi.

Bảy nảy người trên ghế:

– Ý, trời ơi, đâu có được! Tất cả mọi người thừa nhận mới có giá trị chớ mình mày thừa nhận thì ăn thua gì!

Tôi khịt mũi:

– Không ăn thua gì, nhưng…

Bảy tròn mắt:

– Như