trong đời.

Có lẽ sẽ là thiếu sót rất lớn nếu viết về ẩm thực Ý

mà quên nhắc đến gelato - món kem Ý béo ngậy, lạnh buốt răng có mặt khắp năm

châu. Khách du lịch đến đây ăn kem que nhiều đến nỗi một số cửa hàng bán đồ lưu

niệm phải treo biển bên ngoài “Vui lòng không ăn kem khi vào đây”. Một tuần ở

Ý, tôi ăn không biết bao nhiêu cây kem ốc quế trên những xe kem có mặt khắp nơi

với hàng dãy kem đủ mùi vị: crema fiorentina, pistachio, vanilla... Cắn miếng ốc

quế giòn tan kèm với lớp kem dày, béo ngậy, vị ngọt thanh còn đọng lại trong cổ

lành lạnh thật hợp với những ngày tháng bảy ở Ý nóng bức.

Ở các nhà ga xe lửa Ý, bạn rất dễ thấy bảng thông

báo những tuyến đường xuyên quốc gia với những cái tên tiếng Ý du dương và êm đềm:

Torino - Milano - Vicenza - Venezia, Alessandria - Piacenza - Parma - Firenze,

Genova - Pisa - Roma - Napoli...

Những cái tên ấy dễ gợi nhớ đến giải Series A với những

ai mê bóng đá ngoại hạng Ý; riêng với những ai lỡ có “tâm hồn ăn uống”, những

cái tên ấy lại dậy lên trong lòng ý muốn được thưởng thức những món ngon địa

phương trong một trattoria hay ristorante có hoa tươi nở trên đầu vào một buổi

chiều mùa hè nước Ý đầy nắng và gió.

Ẩm thực của nắng và gió Trong ấn phẩm của hãng

hàng không TAP Portugal tôi đọc trên chuyến bay đến thủ đô Bồ Đào Nha, có một

bài viết về Lisbon được mở đầu bằng câu nói nổi tiếng của SaintExupéry, đại ý

ông ngạc nhiên vì cảnh lẫn người Libsbon trong lúc nào cũng vui vẻ, hạnh phúc.

Sau những ngày rong ruổi khám phá, tôi tự nghiệm ra vì sao người Lisbon luôn

vui vẻ và hồ hởi như vậy.

Thủ đô Bồ Đào Nha có nhiều quán ăn vặt hơn bất cứ nước

châu u nào khác tôi từng đến, gần như cứ vài bước lại thấy một quán treo biển

tasca, snack bar hay petiscos với quầy bày những loại bánh mặn làm từ cá, thịt

nạc hoặc tôm, bọc bột chiên vàng rơm, và bánh ngọt mới nướng rắc đường trắng li

ti trong thật ngon mắt. Bên trong kê bàn ghế đơn giản và trên vách có những bức

tranh lớn có tuổi thọ từ vài chục đến vài trăm năm được khảm trực tiếp lên tường

gạch men. Lớn hơn một chút là casa de pasto, những quán ăn dành cho dân địa

phương sống cùng khu phố, thường chỉ phục vụ buổi trưa với giá rất bình dân.

Cá tuyết ở sứ xở nắng và gió Ngày thứ hai ở Lisbon,

tôi đến một cervejaria (dịch nôm na là “nhà bia”) có tên A Gaio gần nơi ở, để

thưởng thức thực đơn ementa turistica, với giá chỉ 7-8 euro mỗi phần ăn, bao gồm

một ly rượu vang, bánh mì, súp, một món chín thịt hoặc cá, và một tách cà phê.

Quả thật Lisbon không hổ danh là thủ đô rẻ nhất Tây u, một phần ăn như vậy ở những

nước láng giềng ít nhất phải 25 euro. Sau món súp rau nóng bỏng là ba con cá

trích lớn tràn cả dĩa, được nướng than cháy xém thoảng mùi khói, ăn với khoai

tây luộc, đi kèm rượu vang trắng ngon không tả! Bồ Đào Nha có truyền thống về

nghề đánh cá. Với 1800km bờ biển giáp Đại Tây Dương và Địa Trung Hải nắng gió nên

lúc nào xứ sở này cũng đầy hải sản tươi ngon và giá rất phải chăng; do vậy thực

đơn hầu hết nhà hàng từ sang trọng đến bình dân đều có ít nhất vài loại cá.

Song món ăn truyền thống của người bản xứ lại là bacalhau – cá tuyết phơi khô

muối. Trang web chính thức về du lịch của Lisbon viết: “Mỗi đất nước đều có

hình tượng của riêng mình. Đó là những biểu tượng tồn tại với thời gian, đã mang

tên đất nước ấy đến những vùng đất khác. Thông qua chúng, truyền thông thêm mạnh

mẽ và được làm mới lại. Ở Bồ Đào Nha cũng vậy, đây là đất nước của Amalia Rodrigues

và Eusebio, ngôi nhà của nhạc fado và bóng đá.

Và của bacaulhau, một trong những kỷ niệm ngon lành nhất

về vùng đất của chúng tôi”. Lạ một điều, Bồ Đào Nha giàu có hải sản bản xứ vậy

nhưng món bacaulhau có biệt danh “người bạn trung thành” này lại được nhập từ

nước ngoài! Hóa ra món bacaulhau đã có từ thế kỷ thứ IX ở những nước Bắc u như

Na Uy và Icend, nhưng chính những thuyền trưởng và thủy thủ Bồ Đào Nha mới là

người tiên phong trong việc biến bacaulhau thành đỉnh cao ẩm thực quốc tế.

Cá tuyết được muối rồi phơi trên những tảng đá ngoài

trời cho đến khi se mặt lại, ướp trong sớ cá không chỉ là muối mà còn là nắng

và gió trời .“Tương truyền” ở Bồ Đào Nha có tất cả 365 kiểu nấu bacaulhau khác

nhau, nếu ai đó thích ăn bacaulhau mỗi ngày vẫn có thể ăn đúng một năm mà không

lặp lại món nào! Ở Lisbon có nhà hàng tên Casa do Bacaulhau nghĩa là “nhà cá

tuyết muối khô”, ngoại trừ món tráng miệng ra còn tất cả các món ở đây đều được

nấu từ bacaulhau: đúc lò, băm viên, gỏi sống, nấu súp, nướng than, chiên trứng…

, đủ làm hài lòng bất cứ ai là fan trung thành của món cá này, nghĩa là gần như

toàn bộ người bản xứ và không ít du khách. Còn hầu như ở bất kỳ quán ăn nào trên

mọi nẻo đường Lisbon đều có món bacaulhau. Tôi đã thử hơn một lần bánh cá tuyết

bọc bột lẫn với ít cọng ngò xanh. Tách bánh làm đôi, cá tuyết muối sớ thịt mỏng

như món chà bông Việt Nam, mằn mặn giòn giòn, ăn xong uống ly cam tươi mới vắt

ngọt liệm thật đúng điệu.

Bánh cá tuyết bacalhau, sớ cá giống thịt chà bông Việt

nam Đêm cuối cùng ở thủ