không ngờ

hoàn cảnh nghèo túng của gia đình lại bị hai anh em Phương trông thấy. Nhưng

Thu vẫn còn may, may là hôm nay không phải là Ba đến chơi nhà. Ba trông thấy

hoàn cảnh này, anh quen sống trong gia đình cán bộ, liệu có quay đầu bỏ chạy?

Nếu như vậy Thu thà chết đi cho xong.

Cơm nước xong xuôi, Thu

đưa Phương và Lâm đi chơi phố, chưa kịp vào cửa hàng cửa hiệu thì đã gần bốn

giờ chiều, ba người vội vội vàng vàng ra bến xe, mua được vé chuyến xe cuối

cùng, vậy là hai anh em Phương ra về. Thu rất ngượng, khách đến chơi nhà phải

mua vé xe, coi như giúp Thu mang hồ đào về tận nhà.

Về đến nhà, Thu thu xếp

đồ đạc, giật mình phát hiện tiền trả cho Ba không biết ai đã nhét vào cái túi

quân dụng. Thu cố nhớ lại sau khi trả tiền cho Ba, không sao nghĩ ra anh đã bỏ

tiền vào túi lúc nào. Hay là sáng nay anh đi theo? Nếu đúng như vậy, rất có thể

khi Thu cởi áo len anh đã nhét tiền váo túi Thu, vì lúc ấy Thu treo cái túi lên

cành cây cách đấy không xa. Nhưng liệu anh có thể theo sau mà vẫn im lặng?

Lúc này hai anh em Lâm đã

về, không thể nhờ đem trả cho Ba. Thu quyết định ngày mai đem tiền trả cho Lí,

đội viên đội tuyên truyền cách mạng và thầy Trần, rồi sau này sẽ tìm cách trả

nợ cho Ba. Không hiểu tại sao, Thu rất vui khi nghĩ đến chuyện sau này trả tiền

cho Ba, hình như đấy là sẽ là cơ hội để được gặp lại anh.

Thu lại nghĩ đến lá thư

của Ba và cả bài thơ anh viết vào sổ tay, tất cả phải được xử lí nếu không, mẹ

trông thấy sẽ lo lắng. Để người khác trông thấy sẽ rắc rối, rất có thể dẫn đến

tai hoa chết người. Thu đọc lại thư của Ba, vẫn không hiểu thư của Ba là thư

gì? Giống như bản tổng kết, lại không giống một bản tổng kết, “nhớ lại quá khứ,

ướng về tương lai”, sau này chúng ta sẽ “cố gắng tiến lên”, hoặc “tình hữu nghị

của chúng ta muôn đời xanh tươi”… Điều này giống như một dấu chấm sau mấy tháng

quen nhau, tư tưởng trung tâm là “mấy tháng ấy rất tốt đẹp, nhưng đã trở thành

quá khứ”.

Phải công nhận sức lí

giải của Thu rất mạnh, Thu là cây bút của lớp, được thầy giáo cử làm “Ủy viên

tuyên truyền”, tức là cán bộ phụ trách làm báo của lớp. Hồi ấy, các lớp luân

chuyển dùng bút lông viết báo tường trên những trang giấy thật to, có lúc phê

phán ai đó hoặc tư tưởng nào đó, có lúc thông tin phong trào học tập công nhân,

học tập nông dân, học tập quân đội. Thu viết được, vẽ được, bút lông, bút máy,

chữ to, chữ nhỏ đều biết viết, bình thường có thể một mình viết báo dán kín một

bức tường.

Thầy dạy ngữ văn khen chữ

của Thu, nhất là thầy La, thầy nói Thu là con người “tài hoa tràn trề”. Thầy

thường đem bài tập làm văn của Thu ra đọc trước lớp, thầy còn gửi bài văn Thu

viết cho sở giáo dục thành phố, đưa vào Tuyển tập những

bài văn của học sinh trung học, tiểu học thành phố K.

Trường hai lần tổ chức thi viết văn, Thu đều giành giải nhất, nổi tiếng toàn

trường. Thầy La dạy ngữ văn hai lớp, có đến một nửa số bài của lớp do Thu phê

duyệt, vì thầy La không muốn đọc những bài viết dở. Mỗi lần học sinh nộp bài,

thầy La chỉ chọn hơn chục bài khá nhất, số còn lại giao cho Thu chữa lỗi chính

tả, chữa câu, để Thu cho điểm. Bạn học của Thu, kể cả bạn nam, có gì không

hiểu, dù là thư tình, thư từ chối đều nhờ Thu xem giúp, là bởi bọn chúng biết

Thu kín mồm kín miệng, không nói cho ai biết, ngoài ra cũng vì thầy giáo thường

xuyên nói Thu “rất có năng lực lí giải”, nắm bắt tư tưởng chính bài văn rất

chuẩn, có khả năng hiểu những câu văn phức tạp. Thu không hiểu tại sao mọi

người gọi những bức thư tình là “lời tâm sự”, có thể vài trang thư mỏng tang

không đáng gọi là thư chăng?

Nhưng con người “có năng

lực đọc” như Thu cũng không rõ tư tưởng “bài văn” của Ba là gì, không biết đấy

là thư tình hay thư tuyệt giao, hầu như tất cả đều bắt đầu “gió mưa đưa xuân

về, tuyết rơi đón xuân đến”, không biết ai là người bắt đầu viết câu đó nhưng

ai cũng thích dùng, có thể dùng thời tiết thay đổi để ẩn dụ sự thay đổi của

tình cảm?

Thu cũng đã đọc một số

bức thư tình. Những bức thư của đám con trai giả dối thiếu văn hóa, hầu hết nói

thẳng “Bạn có muốn làm bạn với tôi không?” “Bạn có chịu làm ngựa cho tôi

không?”. Có lần, lớp kỷ luật một bạn, bảo Thu chuẩn bị tài liệu, Thu đọc được

một bức thư tình rất “vàng” trong đó có câu “mao phi nữ tử thiên bát nhập”, là

một ẩn ngữ, nghe nói sắp xếp những chữ này lại thành một câu rất bậy bạ, ý nói

chỗ nào đấy của người con gái rất thơm. Nhưng Thu sắp xếp mãi, lại tra từ điển

cũng không thể hiểu nổi chữ “mao” đi với chữ “phi” có thể trở thành một chữ bậy

bạ.

Thu đã đọc những bức thư

tình viết ở một trình độ cao phần lớn dùng lời nói của Mao Chủ tịch hoặc những

câu thơ. Hồi ấy phổ biến nhất là câu: “Chờ đến ngày hoa rừng nở, nàng cười

trong bóng cây”. Nghe nói con trai thích dùng câu thơ này là bởi trong đó có

“nàng”. Thu nhớ, có một bạn trai không hiểu, lại viết “nàng kêu trong bóng

cây”, rất may, cậu kia viết xong rồi nhờ Thu đọc lại. Thu xem, cười đau cả

bụng, sửa lại giúp cậu ta, còn giải thích cho cậu ta hiểu. Cậu kia bừng tỉnh,

nó