ố này, có người là độc giả, có người là nguyên
mẫu nhân vật. Lí do của độc giả thì đa dạng, nhưng lí do của nguyên mẫu
nhân vật thì hầu như giống nhau: Bận rộn cung cấp tư liệu cho câu
chuyện, bận rộn theo dõi câu chuyện, bận rộn theo sát ý kiến của độc
giả, về mặt khách quan những việc đó đã khiến cho họ không có quá nhiều
thời gian để đau khổ. Khi đọc câu chuyện của mình, nguyên mẫu nhân vật
sẽ thoát khỏi cái tôi, bàng quang cuộc sống của người khác, cũng giúp
cho họ kéo giãn khoảng cách, đào sâu suy nghĩ, xem xét một cách khách
quan và toàn diện hơn về một cuộc tình. Còn đọc những ý kiến vốn là trí
tuệ của quần chúng thì sẽ khiến cho sự đau khổ của mình được thăng hoa.
Ngải Mễ bắt đều viết Trúc mã thanh mai nhằm vào mục đích này, nhưng cô sớm
nhận ra việc tái hôn của Vệ Quốc có thể là truyện thần thoại, mặc dù từ
lâu cô đã quyết định sẽ không viết câu chuyện kiểu “để vun đắp cho đối
phương mà tự mình né tránh” nữa, nhưng cung giương lên mà chưa lắp tên,
đã đặt bút rồi, đâm lao đành phải theo lao thôi, hơn nữa nó vẫn mang đầy kịch tính.
Mặc dù Sầm Kim tin chắc Vệ Quốc đã tái hôn thật,
nhưng Ngải Mễ lại không cho là như vậy, sau khi nghe Sầm Kim kể lại toàn bộ câu chuyện, cô đã nói rất quả quyết rằng: Chắc chắn Vệ Quốc chưa tái hôn, không tin chúng ta chờ mà xem, có lẽ viết thì cứ viết, Vệ Quốc sẽ
nhảy ra thừa nhận sự thật.
Thực tế đã chứng minh sự suy đoán của Ngải Mễ là chính xác, mặc dù không phải Vệ Quốc nhảy ra thừa nhận,
nhưng việc Vệ Quốc không tái hôn đã được Ngải Mễ nói trúng.
Thực tế cũng đã chứng minh được rằng, trong Ngải Viên không chỉ có mình Ngải Mễ giỏi giang, rất nhiều độc giả đều đoán Vệ Quốc vẫn chưa kết hôn,
thanh thế của “đội quân ủng hộ Vệ Quốc” rất lớn, mặc dù có một vài người tỏ ý nghi ngờ, nhưng trước sự cổ vũ của “đội hộ Vệ” mọi người đều kiên
định hơn, tiếp tục “hộ Vệ”.
So với hoàn cảnh của Hoàng Nhan trong Mười năm sóng gió, hoàn cảnh của Vệ Quốc vẫn được coi là may mắn hơn nhiều!
Chứng tỏ độc giả đã trưởng thành, hiểu sâu sắc hơn bản chất của con người.
Cũng chứng tỏ quyết định không viết những câu chuyện kiểu “vì vun đắp cho đối phu7ng đã tự mình né tránh” là hoàn toàn đúng đắn.
Câu chuyện này không chỉ giàu kịch tính, mà còn giàu sự xung đột.
Trước tiên là sự xung đột về khái niệm tình yêu giữa Ngải Mễ và Hoàng Nhan.
Khái niệm về tình yêu của Ngải Mễ có thể khái quát là “chỉ có thể có sự tiếp tục về thời gian, không thể có sự tồn tại với không gian”.
Ngải Mễ mặc dù từng viết về tình yêu ngoài hôn nhân, như chuyện tình của Hải Luân và Benny trong Không biết tương lai, Thạch Yến và Hoàng Hải trong
Đến chết không hối tiếc, nhưng đó đều không được coi là “cùng tồn tại về không gian”, vì khi đó bọn họ đã không còn yêu chồng, cũng không còn
sống với chồng.
Còn sự “cùng tồn tại về không gian” trong Trúc
mã thanh mai là “sự cùng tồn tại” thực sự, cho dù về mặt tình cảm hay về mặt tình dục, đều có hiện tượng “cùng tồn tại”. Nhưng sự “cùng tồn tại” này lại có bối cảnh lịch sử đặc biệt, nếu không có phong trào mùng Bốn
tháng Sáu thì sẽ không xảy ra hiện tượng “cùng tồn tại” đó, điều này có
sự khác biệt về bản chất với “tình yêu ngoài hôn nhân”.
Về điểm này, Ngải Mễ sẽ có bài phân tích riêng, tôi không đề cập nhiều ở đây nữa.
Tiếp theo là sự xung đột lớn trong quan niệm truyền thống.
Mấy nhân vật chính trong câu chuyện đều khiến chúng ta cảm thấy mới mẻ, hầu hết họ đều không xuất hiện một cách bình thường, điểm chúng ta quan tâm nhất thì họ lại có thể không quan tâm, điểm chúng ta không quan tâm
nhất thì họ lại có thể rất quan tâm. Đây là yếu tố quan trọng cấu thành
nên câu chuyện, nếu họ giống như chúng ta, mọi mặt đều giống chúng ta
thì đã chẳng có chuyện.
Quỹ đạo cuộc sống của ba thế hệ trong
câu chuyện tiết lộ cho ta thấy một chân lí: Cuộc sống có rất nhiều đau
khổ, đều là “sự đau khổ trong quan niệm”, mà “sự đau khổ trong quan
niệm” đều có thể thông qua việc điều chỉnh, thay đổi quan niệm để xoa
bỏ, thậm chí là tránh khỏi.
“Sự đau khổ trong quan niệm” không
phải là sự đau khổ về mặt thể xác. Ăn không đủ no, mặc không đủ ấm, bị
đánh đập chửi rủa là sự đau khổ về thể xác, mât việc tuy không phải là
sự đau khổ trực tiếp về mặt thể xác, nhưng nó dẫn đến sự đau khổ về thể
xác, cho nên những cái đó không thể coi là “sự đau khổ trong quan niệm”.
Vậy sự đau khổ trong quan niệm là gì?
Lấy Trúc mã thanh mai làm ví dụ, khi tưởng Tiểu Kim và Duy Kim là anh em
cùng cha khác mẹ, Sầm Kim đã cảm thấy đau khổ vì nghĩ hai đứa đã quan hệ với nhau, đây chính là “sự đau khổ trong quan niệm”, bởi vì điều này
hoàn toàn là sự đau khổ về tinh thần do các khái niệm “cam luyen là xấu
xa”, “tội cam luyen rất ghê tởm” gây ra.
Khi chưa biết Tiểu Kim
và Tiểu Duy là anh em thì Sầm Kim sẽ không cảm nhận được sự dau khổ này; khi biết được sự thật Tiểu Kim và Duy Kim không phải là anh em thì cô
cũng sẽ không cảm thấy đau khổ, chỉ khi tưởng Tiểu Kim và Duy Kim là anh em, cô mới cảm nhận được sự đau khổ này, nguyên nhân dẫn đến đau khổ
không phải về mặt thể xá
