ta không đến nỗi nói anh ta là
thằng điên, nhưng đại khái cũng quyết không thể kính phục anh ta, mà chỉ có thể xem thường anh ta mà thôi.
Nếu như người gật gù đắc ý chỉ là một loại tự cảm giác tốt đẹp của
một người xuất sắc, mà có thể dùng cảm giác này dũng cảm xông lên phía
trước không ngừng, thì đây đương nhiên là một trạng thái tâm lý tốt đẹp, trong trạng thái tâm lý này, anh ta có thể không ngừng dành được những
thành công mới. Nhưng nói chung, người gật gù đắc ý rất khó khống chế
cảm giác của mình ở giới hạn này. Hoàn toàn ngược lại, anh ta tự cho
mình đã ghê gớm lắm rồi, mà không biết trời đất mênh mông, người đời còn lắm kẻ hơn mình.
Những người tự gật gù đắc ý rất dễ dàng bước vào vòng quái gở mình
lặp lại mình. Bởi vì anh ta bị vành hào quang ở trên đầu mình làm híp
đôi mắt lại, hơi hoa mắt, hơi lâng lâng, đầu nặng chân nhẹ, lắc lư giống như anh say rượu. Theo năm tháng trôi đi một cách im hơi lặng tiếng,
bạn tự cho mình đã đi được khoảng đường rất dài. Bỗng một hôm khi bạn
đột nhiên tỉnh lại để nhìn mới biết được mình vẫn còn dừng lại trên điểm xuất phát ban đầu. Có lẽ mãi đến lúc đó, bạn mới biết phát hiện ra
những người cùng lứa tuổi và cả thế giới xung quanh đã biến đổi bộ mặt
hoàn toàn khác trước. ở trên núi đã là tinh kỳ la liệt, trái lại bạn vẫn còn đang nằm ở bờ đầm dưới chân núi, nghĩ mình mà tủi. Có lẽ đến lúc
đó, bạn mới biết bò dậy, ném vứt vành hào quang trên đầu, bước ra khỏi
cái vòng quái gở, không lặp lại mình nữa.
Khi nào bạn tự gật gù đắc ý, bạn có thể thử sờ lên đầu mình xem vành
hào quang nào che kín đôi mắt của mình. Sớm vứt bỏ nó đi, bạn có thể nhẹ nhàng đi rất nhiều.
Người Trung Quốc mấy ngàn năm trước đã từng khuyên răn chúng ta:
"Trời đất vẫn vận hành bình thường. Người quân tử phải biết làm cho mình mạnh lên mà phấn đấu không thôi".
Bạn thấy đấy thiên thể vô bờ bến kia mà chúng ta cảm thấy, mà chúng
ta biết, nó cũng vẫn đang chuyển động không ngừng, đang quay về phía
trước. Chúng ta cùng với vạn vật vạn sự đều tồn tại giữa trời đất đang
chuyển động không ngừng này. Phần lớn những người có chí muốn tu dưỡng
thành đức hạnh, học vấn, sự nghiệp, công danh cũng nên bắt chước đạo
trời mãi mãi cố gắng, tiến lên và sáng tạo không ngừng.
Ðứng trước vũ trụ bao la không biết có mấy chục tỷ năm ánh sáng, đứng trước vũ trụ không biết đã từng tồn tại mấy chục tỷ năm, loài người
chúng ta đã thấm vào đâu? Ðứng trước loài người đã từng tồn tại mấy
triệu năm, đứng trước hơn 6 tỷ đồng loại trên toàn thế giới, đứng trước
nhân loại có thể xây dựng đường sắt dưới đáy biển, có thể bay lên Mặt
Trăng, có thể định vị vệ tinh trên quỹ đạo cố định, có thể thăm dò hệ
sao siêu sáng cách dải Ngân Hà 2 tỷ năm ánh sáng, toàn bộ năng lượng,
toàn bộ những cái giành được, toàn bộ thành công của cá nhân ta, tất cả
của tất cả, lại thấm vào đâu?
Tự cho mình là ghê gớm mà gật gù đắc chí, vấn đề chính là xuất phát
từ nhận thức sai lầm của mình đối với mình. Chúng ta vốn nên không ngừng ôm hôn những cái tôi mới của mình - cái này so với cái kia tốt đẹp,
kích động lòng người hơn. Nhưng nếu như chúng ta tự gật gù đắc chí, thì
sẽ luôn luôn không nỡ đặt cái tôi mà bộ mặt đã già cỗi, vẻ thùy mị đã
suy yếu xuống.
Chúng ta sống trong dòng thời gian, vừa không thể để cho thời gian
đông cứng, càng không thể để cho thời gian quay ngược lại. Tất cả mọi
cái của quá khứ đều đã đi qua, bất kể huy hoàng đến bao nhiêu cũng đều
đã đi qua, đối với sinh mệnh của chúng ta, trên thực tế không thể tạo
thành ý nghĩa mới. Hiện tại là một khoảng thời gian không ngừng trở
thành quá khứ, và không ngừng đón nhận tương lai. Cho nên, không ngừng
đối với sinh mệnh của chúng ta tạo nên ý nghĩa mới, thì chỉ có tương
lai. Tất cả mọi khả năng của tương lai đều tồn tại trong sự vận động
sinh mệnh của chúng ta. Sinh mệnh chỉ có hướng về tương lai mới có thể
tỏa ra ánh sáng rực rỡ.
Chúng ta nên tự nhận rõ mình để không làm mình lẫn lộn với người
khác, từ đó mà thực hiện mình mà không sao chép của người khác, càng nên không ngừng vượt mình, không nên làm cho cái tôi của hôm nay lẫn lộn
hoặc sao chép của cái tôi hôm qua.
Hướng về tương lai chính là siêu việt. Tôi luôn luôn hướng về tương
lai chính là cái tôi siêu việt. Fuxưđơ, người có học thức uyên bác lại
tinh thông ảo thuật đã từng lớn tiếng tuyên bố "Tôi mãi mãi không thể
thỏa mãn mình", chính là một lời nguyền không ngừng phủ định mình, không ngừng vượt mình: Lý thuyết siêu việt của Heidegger đối với chúng ta
cũng có một giá trị chỉ bảo nhất định. Ông ra sức tung ra "thân tại",
tức là "người sinh ra ở đời" dưới tiền đề "trong thế giới" đưa ra biện
luận sâu sắc đối với tự mình tất nhiên được siêu việt và tự mình được
siêu việt ra sao, đã khái quát ba con đường của siêu việt - trên thực tế là ba phương diện của siêu việt, tức là vượt thế giới, vượt người khác, vượt hiện thực.
Vượt thế giới là chỉ tôi đối với nhận thức và cải tạo của tính tất
nhiên. Ðành rằng tôi trong thế giới, thế giới tất nhiên hình thành tính
quy định đối với tôi. Quy