hìn ông anh chép chép thưởng thức vị trà
với nét mặt tươi tỉnh, bỗng thấy những ngần ngại từ nãy đến giờ, trước sự đột
ngột rồng đến nhà tôm, cũng tự nhiên tiêu tan. Lận nhìn ông anh, xét nét hỏi:
- Giờ thư thả, bác nói em nghe xem ngoài cái việc họ là dân
hàng trại, kể cũng đáng gườm thật, thì còn có gì hệ trọng nữa mà bác bắt em thả
họ ra vội thế?
Ông anh như đi guốc trong bụng chú em đầu củ chuối, cười,
bảo:
- Tôi biết chú vẫn chưa thông với tôi về việc ấy, nên cơm
xong phải sang ngay, kẻo anh em hiểu lầm nhau không hay. Nhưng trước khi nói,
tôi muốn hỏi chú câu này đã: Theo chú, xã nên cử ai làm trưởng đoàn đi miền
ngược mua sắn về cho dân chống đói?
Lận ngớ ra, phần vì câu hỏi đột ngột, ngoài sức nghĩ của
mình, phần vì Lận cũng tưởng hôm họp đảng uỷ bàn giải pháp chống đói giáp hạt
cho dân, đã thống nhất giao việc này cho phó bí thư đảng uỷ kiêm chủ tịch uỷ
ban đứng ra lo. Vậy sao giờ Thuật lại hỏi Lận như thế. Ông em đầu củ chuối hơi
bị bất ngờ, chỉ ậm ừ:
- Cái đó, em nghĩ bác…
- Bác đứng ra lo như đảng uỷ phân công chứ gì. - Thuật đốp
luôn, làm Lận có phần lúng túng. Chờ cho chú em bớt căng thẳng, Thuật lại tiếp.
- Nhưng người mà tôi nhắm làm trưởng đoàn đi miền ngược mua sắn, thì chú lại
bắt giam…
Lận sửng sốt, cắt ngang lời ông anh:
- Điền! Bác định cử tay Điền đi mua sắn ư?
- Đúng thế. Ngoài tay Điền không còn ai hơn. Anh đã điểm mặt
hết lượt cán bộ xã. Hai ông phó chủ nhiệm của chú cả đời chưa bước chân ra khỏi
đầu làng. Cậu Đĩnh, phó chủ tịch, thì dạ dầy kinh niên, giờ khoẻ, tý đau, chỉ
còn nước ngồi ôm mặt nhăn như bị. Còn bà Cửa, thư ký uỷ ban và mấy ông trưởng
phó ban ngành thì khôn nhà dại chợ, biết đường sá đâu mà đi với đúng. Cuối
cùng, chỉ còn mỗi tay Điền, tuy hiện nay không còn là cán bộ nữa, nhưng cũng
từng là thường vụ đảng uỷ, chủ nhiệm hợp tác xã vào loại sắc sảo. Chẳng qua chỉ
vì muốn chơi trội, làm cái việc không đâu dám làm, là ra hẳn một nghị quyết
giao khoán ruộng cho hộ, nên mới bị ông Giá, bí thư huyện uỷ cũ, đánh cho một
vố tý chết. Chứ không, có chú với anh, anh nói thật, kể cả chú, hay cậu Đĩnh,
cũng không ai bằng tay Điền. Nhưng anh chọn tay Điền làm trưởng đoàn đi mua sắn
cũng còn…
- Nhưng bác ơi, em nghe đâu trong Phương Trà ít nhà đăng ký
mua sắn lắm.Vì già nửa làng hiện vẫn còn thóc ăn, nhà nhiều giúp nhà ít, nên số
hộ thực sự hết ăn chỉ có mươi nhà. Mà cháy nhà mới ra mặt chuột bác nhá, từ hôm
gió lốc nhìn màu lúa thất bát đến nay, người ta đang rộ lên lời thì thầm rằng,
không hiểu sao cũng ruộng đồng này, giống má, phân gio, cày cấy, nước nôi ấy,
mà bên Phương Trà thóc lúa nhà nào cũng còn, chứ không chịu cảnh đi dọc làng
chẳng mấy nhà không bữa cháo bữa cơm như bên Phương La, và cả Phương Trì ta
nữa, thì em cũng lấy làm lạ lắm, bác ạ!
- Dễ chú nghi bên ấy lại giao ruộng khoán cho hộ như năm nọ
hay sao. Bị một vố tay Điền là đủ như gà phải cáo rồi, đâu còn dám ho he hóc
hách nữa!
- Em chưa dám nghĩ thế, mà em chỉ nghĩ là bên ấy ít người
mua sắn, nhà tay Điền cũng không thấy có trong danh sách đăng ký mua, chưa chắc
hắn ta đã nhận lời đi cho.
- Ối giời, chú khỏi lo bò trắng răng. Anh chọn hắn ta đi mua
sắn cũng còn một ý nữa, nói, chú phải giữ mồm giữ miệng đấy, chuyến đi này là
một thử thách với hắn. Nếu trót lọt, sắn được chở về xã chia cho dân với giá
như giá các xã mua về, hoặc cao thấp tý đỉnh không đáng kể, là một thắng lợi
đáng để thường vụ đề nghị huyện uỷ xét xoá án kỷ luật đảng cho hắn ta đúng thời
hạn. Còn nếu không mua được sắn, hoặc mua được nhưng lại đội giá lên quá cao so
với các nơi, thì thời hạn xoá án kỷ luật có khi lại chưa được xét.
Lận nghe thấy rối rắm quá, nhưng vẫn lọc ra được một ý ngờ
ngợ, vội xen vào hỏi:
- Nhưng sao hôm lâu bác lên huyện về bảo, bác Trường nhắc
thường vụ đảng uỷ xem thời hạn kỷ luật của đồng chí Điền, để báo cáo lên huyện
uỷ xét công nhận hết thời hạn lưu đảng cho đúng thời gian.
- Đấy là chú ấy nói khi chưa xẩy ra vụ xô xát ở Phương Lưu.
Nhưng tình hình bây giờ đã thay đổi, thì đây ià cơ hội để hắn ta chuộc lại lỗi
lầm. Còn cái việc ngoài
Phương Lưu, tôi nói với chú là nói với góc độ mình là người
lãnh đạo xã, đừng làm cái gì già léo đứt dây để dân họ thù oán. Chứ làm sao tổ
cờ đỏ lại có quyền chặn xe không cho vào làng, đập vỡ cả cửa kính xe của uỷ ban
huyện mà lại bảo không có lỗi gì. Thế chẳng hoá sống ngoài pháp luật à. Nhưng
việc ở mức độ nào thì nên giải quyết ở mức độ đó, đừng có bé xoé ra to, bắt
người thì dễ, thả người thì khó. May là cánh bảo vệ chỉ để mấy người ngồi trong
nhà hội trường uỷ ban rồi khoá chặt lại, chứ nếu đúng như lời đồn là nhốt vào
nhà kho phân đạm, thì có một chủ tịch, chứ mười chủ tịch xã ra xin lỗi cũng còn
lâu họ mới về cho chú. Thế là phúc bảy đời rồi, em ạ. Anh có linh tính như trời
đang phù anh em mình. Thật đấy. Vậy nhân vận may đang đến, ngày một ngày hai
anh em mình khởi công xây dựng “khu văn hoá sinh phần”. Chú thấy thế nào? Chắc
là cũng đồng ý với anh chứ gì.
Nói thế chẳng bằng không nói. Hỏi thế chẳng bằn
