khổng lồ, cổ
ngắn và thô, những bệ, những bánh xích nặng không thể tưởng. Quan huyện
đã từng cùng với mấy chục huyện lệnh đến phủ Tế Nam tham quan năm nghìn
tân binh được đưa từ Thiên Tân đến nhân dịp Viên Thế Khải đại nhân nhậm
chức, khi đó được coi là lực lượng quan sự khả dĩ cân tài cân sức với
liệt cường. Nhưng, về trang thiết bị so với đám quân này, quân đội của
Viên được sĩ quan Đức huấn luyện chỉ là hạng hai. Người Đức làm sao có
thể trang bị vũ khí tiên tiến nhất cho một đối tượng mà chúng định xâu
xé? Viên đại nhân, ông thật lẩm cẩm!
Thực ra, Viên đại nhân
không lẩm cẩm chút nào, mà người lẩm cẩm chính là quan huyện. Vì rằng,
Viên đại nhân không hề có ý đưa tân quân của ông ta đi đánh nhau với các cường quốc.
Hôm ấy, tại thao trường Tế Nam, Viên đại nhân cho
bắn thử ba phát đại bác. Đạn pháo bay qua sông, qua một quả đồi, rớt
xuống một bãi cát đầy đá củ đậu. Quan huyện và các đồng liêu được tổng
chỉu huy pháo binh dẫn đến tham quan chỗ đạn rơi. Quan huyện trông thấy
hố đạn phân bố thành hình tam giác, mỗi hố sâu khoảng hai thước, đá nát
vụn, những mảnh sắc nhọn bay xa hàng mấy trượng, quật gãy một số cây to
bằng bắp tay, chỗ gãy nhựa chảy dầm dề. Các huyện lệnh tặc lưỡi, phục
sát đất. Nhưng những khẩu pháo ở Tế Nam hôm ấy chỉ đáng là con của các
khẩu pháo ở Thông Đức hôm nay. Quan huyện hiểu ra, vì sao Viên đại nhân
liên tiếp nhượng bộ những yều cầu vô lý của người Đức; hiểu ra, vì sao
trong vụ Tôn Bính, Viên đại nhân như một ông bố nhu nhược đứng về phía
con cái những người quyền quí đã hạ nhục con mình. Con mình đã bị khinh
rẻ, ông bố lại bồi thêm một cái tát! Chả trách trong cáo thị hiểu dụ dân Cao Mật, Viên đại nhân nói:… “Các ngươi phải hiểu rằng, người Đức tàu
to súng lớn, đánh đâu thắng đấy. Các ngươi sinh sự nhiều thì thiệt
nhiều. Há không nghe tục ngữ có câu Hiền lành sống nhăn, sắc sảo chết
lăn đó sao? Câu danh ngôn thật chí lí, các người phải nhớ kỹ…”
Quan huyện so sánh đội hỏa mai, đội cung thủ mà ông vẫn tự hào, với quân đội Đức: xấu hổ quá, không muốn ngẩng mặt lên. Đội hỏa mai và đội cung thủ
cũng lúng túng như anh gian phu bị bắt đi diễu phố, không mảnh vải trên
người. Quan huyện đem theo lực lượng vũ trang đi đàm phán là nhằm
khuyếch trương thanh thế của thiên triều, biểu thị sức mạnh với người
Đức, nhưng giờ thì ông coi hành động đó là ngu xuẩn, chẳng khác anh mù
soi gương. Chả trách khi ông lệnh cho quân lính xuất phát, các tùy tùng
anh nào anh ấy cứ trợn trừng trợn trạc. Họ khẳng định là đã đi Thông Đức xem bọn lính Đức luyện tập, khi ấy ông đang ốm. Ông có nghe tùy tùng
báo cáo là quân Đức đã kéo vào huyện lỵ, chiếm thư viện Thông Đức làm
doanh trại. Lý do chiếm thư viện Thông Đức là ở cái từ “Thông Đức”,
nghĩa là “Với Đức là một”, đã với Đức là một thì để Đức đóng quân. Khi
ấy, ông chủ trương tìm cái chết, nên bỏ ngoài tai cái tin động trời này. Sau khi tự vẫn không thành, ông bắt đầu xem xét, thấy việc quân Đức
chiến đóng thư viện Thông Đức là hành động kẻ cướp, coi thường huyện Cao Mật, đương nhiên coi thường cà sự tôn nghiêm của nhà Đại Thanh. Ông
soạn thảo cả một thông điệp lời lẽ nghiêm khắc, sai Xuân Sinh và Lưu
Phác đưa đến chỗ Tư lệnh Caclôt, yêu cầu Caclôt xin lỗi dân Cao Mật và
lập tức rút quân về địa điểm qui định trong Điều ước Giao –Aùo giữa
Trung Quốc và Đức. Khi trở về, Xuân Sinh và Lưu Phác nói, Caclôt bảo
quân Đức đóng quân tại huyện thành Cao Mật là đã được sự đồng ý của Viên Thế Khải đại nhân và triều đình Đại Thanh. Quan huyện đang bán tín bán
nghi thì Tri phủ Lai Châu sai ngựa lưu tinh chuyển đến văn bản chấp
thuận của Viên đại nhân và Tào đại nhân; Viên đại nhân lệnh cho tri
huyện Cao Mật phải cung cấp mọi phương tiện cần thiết cho quân Đức đóng
tại Cao Mật, đồng thời giục quan huyện nhanh chóng giải cứu con tin bị
kẻ phản loạn Tôn Bính giam giữ. Điện văn lời lẽ ý tứ sâu xa:
…
Vụ giáo phái Cự Dã trước đây chỉ gây thiệt hại cho tỉnh Sơn Đông qua
1nửa chủ quyền, nay xảy ra vụ bắt giữ con tin này, hậu quả thực khôn
lường! Vào giờ phút này, không chỉ quốc gia có thể bị chia năm xẻ bảy,
mà gia đình, tính mạng ta chưa hẳn đã còn. Trong giờ phút nguy nan này,
các ngươi hãy lấy giang sơn xã tắc làm trọng, không nề gian khổ, phấn
đấu hy sinh, nếu kẻ nào chỉ nghĩ đến riêng tư mà coi thường quốc pháp,
trễ nải lừng khừng thì nghiêm trị không tha! Bản chức sau khi đi Lỗ Bắc
giải quyết vụ quyền phỉ, sẽ lập tức xử lý vụ Cao Mật… … Sau khi nổ ra vụ mồng hai tháng Hai, bản phủ từng nhiều lần điện cho tri huyện Cao Mật,
yêu cầu bắt tên đầu sỏ Tôn Bính, phòng tái diễn sự vụ tương tự. Nhưng
tri huyện Cao Mật điện trả lời gỡ tội cho Tôn Bính, thật u mê quá đỗi!
Cứ để dằng dai như vậy, rút cuộc sẽ thành đại loạn. Tri huyện Tiền Đinh
đùa với chức vụ, vốn định bãi chức xử nghiêm, nhưng nghĩ nay là lúc đất
nước cần người, Tri huyện Tiền lại là cháu ngoại của trọng thần bản
triều, vì vậy không chiếu theo pháp luật mà xử lý, chỉ ghi lại một tội
lớn, mong rằng sẽ đới tội lập công, cấp tốc giải thoát con tin, xoa dị