nhận lão là

người đứng yên nhất trong hàng ngũ, nhưng lão nhanh chóng phát hiện phía trước lão, chỉ cách có mấy người, một người đứng như bụt mọc, không

nhúc nhích. Người này mặc áo dài bông màu đen, đầu đội mũ nỉ, kẹp nách

một gói màu xanh. Đây là hình ảnh tiêu biểu cho loại quan nhỏ, ít bổng

lộc ở Bắc Kinh. Cái gói nhỏ màu xanh, bên trong có bộ quan phục, khi nào về nha môn mới thay. Nhưng làm quan ở Kinh bất kể liêm hay tham, hàng

năm vẫn kiếm chác được từ các quan ngoại tỉnh về Kinh có việc, chí ít

cũng nhận được “phí trao đổi”, nếu cực kỳ liêm khiết, ngay “phí trao

đổi” cũng không lấy, thì bổng lộc bình thường cũng đủ chi dùng, không

đến nỗi phải xếp hàng ăn cháo thí cùng đám ăn mày và dân nghèo. Vậy ông

quan này là người như thế nào, lão rất muốn xem mặt, nhưng lại sợ kinh

thành vốn là nơi ngọa hổ tàng long, ai dám bảo cái quán quèn không có

cao nhân kỳ sĩ? Gánh vằn thắn bán rong, rất có thể là nơi trú chân của

anh hùng hào kiệt. Chân nhân không lộ mặt, lộ mặt không phải là chân

nhân. Vua Đồng Trị bản triều, tam cung lục viện không xài, lại mò đến

quán họ Hàn chôi gà đồng! Sơn hào hải vị của phòng ngự thiện thì không

ăn, lại ra Thiên Kiều húp sữa đậu nành! Người xếp hàng trước mặt, làm

sao biết được vì sao ông ta xếp hàng xin cháo? Nghĩ vậy, lão từ bỏ ý

định lên xme mặt người nọ. Mùi cháo ngày càng đậm, mọi người vô tình cứ

lấn dần lên, khoảng cách giữa mọi người càng hẹp, giữa lão và người kia

lại càng ngắn, chỉ cần ông ta nghiêng đầu, lão có thể nhìn thấy nửa mặt. Nhưng lưng ông ta thẳng đuỗn, mắt không nhìn ngang nhìn ngửa. Lão chỉ

nhìn thấy chiếc đuôi sam ngỗ ngược của ông ta thả xuống sau lưng và

chiếc cổ áo bóng lên do đuôi sam cọ vào. Ông ta có đôi tai vừa to vừa

dày, vành và dái tai nứt nẻ vì lạnh, có chỗ còn mưng mủ, chảy nước vàng. Cuối cùng, giớ phút sung sướng đã tới. Bắt đầu thí cháo. Hàng ngũ nhích dần lên phía trên. Lúc này hai bên của dòng người, thỉnh thoảng lại có

những cỗ kiệu che rèm, do ngựa kéo cũng có, do la kéo cũng có, vụt qua.

có cả những bộ hành tay khoác làn, đi đưa cháo cho người thân hoặc bằng

hữu. Càng gần, mùi cháo càng thơm. Triệu Giáp nghe thấy bụng lão sôi ùng ục. Người đã được cháo thí đứng húp ngay bên vệ đường, người thì vào

chân tường, hai tay bê bát – bàn tay đen nhẻm, húp xoàn xoạt. Hai nhà sư đứng hai bên ghênh, cầm muỗng sắt cán dài, múc không biết mệt đổ vào

các bát đưa tới. Cháo rớt từ miệng bát, từ muỗng xuống đất, mấy con chó

đói mặc cho người ta đá rất đau, cố xông vào liếm láp những hạt cháo rơi vãi. Rồi cũng đến lượt người nọ. Triệu Giáp trông thấy ông ta lôi từ

trong bọc ra chiếc bát bé tí, đưa đến trước mặt nhà sư. Nhà sư ngạc

nhiên, vì rằng những người đến xin cháo thí đều dùng bát rất to, có bát

to bằng cái chậu, vậy mà bát của người này chỉ một bàn tay là úp kín

miệng. Nhà sư cầm muỗng đầy cháo, thận trọng khẽ trút vào bát của ông

ta, cái muổng to gấp ba bốn lần cái bát, chỉ trút một phần, bát đã đầy

có ngọn. Người nọ kẹp chặt cái gói, hai tay bê bát cháo, gật đầu chào

rất lễ độ với nhà sư, rồi ra ven đường ngồi xổm, lặng lẽ húp. Chính

trong lúc ông ta bê bát cháo quay đi, Triệu Giáp nhận ra con người mũi

cao miệng rộng, mặt xanh như tàu lá rau này là quan chủ Sự của một Tư

trong Bộ Hình, Triệu Giáp chỉ biết mặt chứ không biết tên. Lão nghĩ mà

buồn thay cho ông ta. làm đến chức Chủ Sự trong Lục bộ, tất nhiên phải

là tiến sĩ xuất thân, vậy mà phải bê bát đến xin cháo thí cùng với đám

ăn mày, thì thật là thiên hạ có một. Triệu Giáp mấy chục năm ở nha môn,

rất biết những cách kiếm tiền và con đường thăng quan của các quan ở

Kinh. Người ngồi xổm trên tuyết lở vệ đường kia, nếu không là một anh

đần thối, thì là một ông thánh.

Triệu Giáp và đồ đệ lĩnh

được cháo, cũng đem sang bên đường, ngồi húp. Miệng húp, nhưng mắt thì

theo dõi người kia. Ông ta bê cái bát sứ rất tinh xảo một cách cực kỳ

thận trọng, rõ ràng là có ý truyền sức nóng của bát cháo cho hai bàn

tay. Đám ăn mày và những người nghèo thì húp xoàn xoạt, còn ông ta thì

khẽ khàng, không một tiếng động. Húp xong, ông ta dùng ống tay áo che

bát và mặt, không hiểu để làm gì. Triệu Giáp đã đoán ra, khi ông ta bỏ

tay áo xuống, lão trông thấy cái bát sạch như lau như chùi. Ông ta cất

bát vào trong bọc, rồi vội vã đi về hướng đông nam.

Triệu Giáp

và đồ đệ đi theo ông ta. Đi theo cũng là đi về hướng đông nam, Bộ Hình ở hướng ấy. Ông ta có cặp chân dài, sải bước rộng, mỗi bước chân đầu lại

gật một cái y như con ngựa bất kham. Triệu Giáp và đồ đệ phải chạy gằn

mới kịp. Sau này, khi nhớ lại, Triệu Giáp cũng không cắt nghĩa được lão

đi theo để làm gì. Ông ta đi đến xóm đồ gốm kề bên đường thì trượt chân

ngã bổ chửng, cái gói vải xanh văng đi khá xa. Triệu Giáp giật mình,

định chạy đến đỡ ông ta dậy, nhưng sợ mua việc vào thân, nên chỉ đứng xa mà ngó. Ông ta nằm thẳng cẳng một lúc rồi đứng dậy một cách khó nhọc,

đi được mấy bước lại gục xuống. Triệu Giáp hiểu rằng ông ta bị thương.

Lão đưa cái bát cho đồ đệ, mình lão chạy lên đỡ ông ta dậy. Lão n